9-ամյա Միքայել Միքայելյանը` Գորիսի տարածաշրջանի Տեղ գյուղից, 1-ին կարգի շախմատիստ է…..

Սույն թվականի հունիսի 28-ից հուլիսի 7-ը Ջերմուկ քաղաքում տեղի է ունեցել "Ջերմուկ 2013" շախմատի պատանեկան 8-րդ միջազգային բաց մրցաշարը, որին մասնակցել են ավելի քան 200 պատանիներ և աղջիկներ: Ամենակրտսեր տարիքային խմբում (մինչև 10 տարեկան) իր հաջող մասնակցությունն է ունեցել Գորիսից 9-ամյա Միքայել Միքայելյանը:        9 պարտիաներում փոքրիկ շախմատիստը գրանցել է 5 հաղթանակ, 2- ոչ ոքի և 2- պարտություն. այսպիսով, 9 հնարավորից վաստակելով 6 միավոր, նա լրացրել է առաջին կարգ, իր տարիքային խմբում՝ 106 մրցակիցների շարքում կիսելով 13-21 տեղերը:      Անհատական վարկանիշը մրցաշարից հետո 1800-ից հասել է 1900-ի:        Այս կապակցությամբ մենք կապ հաստատեցինք փոքրիկ Միքայելի և նրա մարզիչ Կարեն Պետրոսյանի հետ: Պարզեցինք, որ Միքայելը շախմատ խաղալ է սովորել դպրոցում: 2012թ հուլիսին՝ 8 տարեկան հասակում, նա առաջին անգամ իր ուժերը չափել է Շախմատի Ակադեմիայում (մասնակցելով 3-րդ կագի մրցաշարին, լրացրել 3-րդ կարգ), որտեղ էլ խորհուրդ են տվել փոքրիկին ուղարկել Շախմատի Ակադեմիայի Գորիսի մասնաճյուղի պարապմունքներին…      Ամիսներ անց Քաջարան քաղաքում մասնակցել է Սյունիքի առաջնությանը և մինչև 10 տարեկանների խմբում 8 հնարավորից վաստակելով 7 միավոր` նվաճել է առաջին մրցանակը, ինչպես նաև ստացել է 2-րդ կարգ:        Հիմա արդեն Միքայելը 9 տարեկան հասակում 1-ին կարգի շախմատիստ է:        Միքայելն ապրում և սովորում է հայրենի ՏԵղ գյուղում... Շաբաթական 2 անգամ հաճախում է Գորիս՝ սիրելի մարզաձևի պարապմունքներին... Նյութի հեղինակ` Հ. Միրումյան Սկզբնաղբյուրը` mamul.am

ՏԵՂ ԳՅՈՒՂԱՑԻՆԵՐԸ ԱՐՑԱԽՅԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄՈՒՄ

ՏԵՂ ԳՅՈՒՂՈՒՄ ԱՎԱՆԴՈՒՅԹՆԵՐԸ ԴԵՌևՍ ՊԱՀՊԱՆՎՈՒՄ ԵՆ:

ՄԵԼԻՔ ԲԱՐԽՈՒԴԱՐԻ ՆՍՏԱՎԱՅՐԸ

Տեղ գյուղում է ծնվել Դավիթ Բեկի զինակից Մելիք Բարխուդարը՝ հայ ազգային ազատագրական շարժման նշանավոր դեմքերից  մեկը:
Պարսկական տիրապետության օրոք նա 18 տարի անկախ պահեց  Սյունիքը, իսկ 48 տարի անմնացորդ ցասումով կռվեց ազգի թշնամիների դեմ, Դավիթ-Բեկի  հետ ուս-ուսի՝  փառավոր էջեր  գրեց հայ ժողովրդի  ազգային-ազատագրական պայքարի կենսագրությունում: Այժմ գյուղում, որպես պատմական հուշարձան, պահպանվում է Մելիքի տունը, որը կառուցել է նրա որդի Դավիթ - Բեկը, /հավանաբար՝ որդուն կնքել է իր զինակցի անունով/:
Տան ճակատին փորագրված է. «Ի վայելումն Մելիք Բարխուդարի  որդի Դավիթ-Բեկս  շինեցի այս ամարաթս Իբրայիմ խանի ժամանակ... 1783թվին /ՌՄԼԲ/»: Տանը կից  է նաև  Մելիք Բարխուդարի  վերանորոգված եկեղեցին, իր կնոջ՝ Թաճումի  պատվին:
Մելիք Բարխուդարի  «ամարաթը»՝  229 տարի է ինչ գոյություն ունի, սակայն համայնքային իշխանությունների կողմից ամբողջովի աչքաթող է արված:Տան հարևանությամբ բնակվողները երբեմն մաքրում են շրջակայքը:
Տեղ գյուղից Մելիք Բարխուդարի  նստավայրը հասնելու համար, շարունակվում է   գերեզմանատներից  միևնույն ճանապարհով դեպի հովիտ: Կան նաև մի քանի տներ 17-18-րդ դդ. կառուցված: Դրանք ներկայացնում են այդ ժամանակաշրջանի  ավանդական բնակարանները և հետաքրքրում է շատ մարդկանց;
Մեծ քարե տները  օգտագործվել են մելիքների կողմից, կամ տեղաբնակ թագավորների, կամ հողի տիրակալների կողմից:

ԲԱՑԱՀԱՅՏՎԱԾ ՏԱՂԱՆԴ

Տեղ գյուղի Սասուն Միրզոյանի անվան դպրոցի 10-րդ դասարանում  սովորող  աշակերտուհի Շուշան Սաֆարյանը, որի տաղանդը վերջերս ենք բացահայտել,  ունի բանաստեսծական մեծ շնորհ:
Ծնվել է 1997թ. մարտի 30-ին,  Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղում:  2008թ. ընդունվել է Գորիսի  երաժշտական դպրոցը, դաշնամուրի բաժինը, այնտեղ սովորել 3 տարի: Աազտ ժամանակ սիրում է բանաստեղծություններ գրել, որը ժառանգել է իր պապիկից: Ցանկանում է դառնալ բանաստեղծուհի և շարունակել  պապի կիսատ թողած գործը: Իր բոլոր բանաստեղությունները նվիրում է նրա հիշատակին:
Իր էությամբ համեստ ու զուսպ աղջիկը շատ ներամփոփ էր,  երբեք  չէր բարձրաձայնում իր ունեցած տաղանդի մասին, մինչև որ դպրոցի միջոցառումներից մեկի  ժամանակ  չընտրեցինք նրա բանաստեղծություններից մեկը:
Դրանցից մի քանիսը հանձնում եմ Ձեր «դատին»:

ՑԱՎ                                                                                    ՈՒՌԵՆԻ
ՈՒզում եմ գնալ,                                                 Գիտե՞ս ինչու է
Բայց չգիտեմ ուր,                                                Ուռենին թախծոտ,
Չգիտեմ ճամփաս                                               Գլուխ խոնարհում
Ինձ ուր կտանի.                                                   Բնության առաջ,
Բայց ուր էլ տանի                                                Իսկ բարդին հպարտ
Էլ ետ չի բերի                                                       Կանգնում իր տեղում:
Մեկ է իմ ցավը                                                     Գիտե՞ս թե ինչքան
Ոչ-ոք չի բուժի                                                      Ցավ կա իր հոգում,
Այն ցավը, որ միշտ                                              Ինչքան անեծք կա
Ինձ հետ  կմնա,                                                   Իր գլխին թափված:
Ինձ հետ միշտ կապրի                                        Այդքանից  հետո
Ինչ էլ որ լինի:                                                       Ո՞նց ուրախանա
                                                                               Եվ ո՞նց մոռանա
                                                                               Ցավը իր ապրած:

ՔԱՌՅԱԿ
Երբ բացվեցին ծաղիկները արեգակից
Մի նոր օր էլ կամաց ժպտաց ամպի տակից,
Իսկ իմ սերը, քո  մեծ սրտի վառ կրակից,
Վախենալով դուրս չեկավ սրտիս խորքից:

«Երգը բարեկամության կամուրջ է» ռուսական երգի հանրապետական 2-րդ փառատոն Տեղ գյուղի 2-րդ միջնակարգ դպրոցում

2012թ. նոյեմբերի 9-ին կայացած փառատոնի նպատակն էր Հայաստանի Տեղ գյուղի 2-րդ միջնակարգ դպրոցի աշակերտներին  առավել ակտիվորեն հաղորդակից դարձնել ռուս ժողովրդի մշակույթային և հոգևոր արժեքներին, նպաստել Ռուսաստանի, ռուսական մշակույթի և ռուսաց լեզվի նկատմամբ նրանց հետաքրքրության բարձրացմանը և դրանով իսկ աջակցել Հայաստանում ռուսական  մշակույթի և ռուսաց լեզվի  վարկի բարձրացմանը, Ռուսաստանի՝ որպես Հայաստանի ռազմավարական գործընկերոջ նկատմամբ ստեղծված բարենպաստ հասարակական  կարծիքի պահպանմանն ու հետագա խորացմանը:

Փառատոնը անց է կացվել հետևյալ ժանրերով.

• ռուսական ժողովրդական երգ
• ռուսական հայրենասիրական երգ /այդ թվում՝ ռազմական երգեր/
• ռուսական ռոմանս
• ռուսական եստրադային երգ
• հայկական երգ ռուսերենով 

Երկրորդ փուլը համարվում է նախընտրական փուլ, եզրափակիչ փուլին  մասնակցելու համար կարող են ընտրվել ընդհանուր հաշվով  15 հոգի՝ յուրաքանչուր ժանրից երեքական լավ կատարող:

ՏԵՂ ԳՅՈՒՂԻ ԿԱՄՈ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԹԻՎ 1-ԻՆ ՆԱԽԱԿՐԹԱՐԱՆԸ

Տեղ գյուղի թիվ  1-ին նախակրթարանը հիմնադրվել է 1988թ. և կոչվեց Կամո Պողոսյանի անվամբ:

1992թ. նախակրթարանը Արցախյան  պատերազմի ժամանակ դարձավ վթարային: Շենքը բաղկացած է երկու հարկից: Առաջիկա տարիներին նախակրթարան էին հաճախում մոտ 80-90  երեխա: Երկրորդ հարկը վթարային լինելու պատճառով երեխաների թիվը կրճատվեց: Նախակրթարանը այժմ գտնվում է համայնքի հսկողության տակ, սակայն  վերջինս չունի բավարար բյուջե, որպեսզի հոգա  սոցիալական խնդիրները:

Մանկապարտեզում չկա խաղահրապարակ: Լուսանկարում պատկերված  ավերակ տնակը համարվում երեխաների խաղի վայրը:   

Մանկապարտեզի դիմացին կա չգործող շատրվան:
Այժմ  նախակրթարանի ղեկավարն է Մելսիդա  Պողոսյանը:

                                         

ԱՊՐՎԱԾ ՀԵՔԻԱԹ

                               

ԱՊՐՎԱԾ ՀԵՔԻԱԹ

Ռաֆիկ Իվանի Կարապետյանը  ծնվել է 1951թ. հոկտեմբերի 29-ին Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղում,  ազգային նկարագրին էությամբ հավատարիմ ընտանիքում:
 Միջնակարգը և պարտադիր զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո  հաջողությամբ ընդունվել է Երևանի  պետհամալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը: Այն չի ավարտել՝ եղբոր մահից ապրած խորը վշտից խաթարված առողջության պատճառով: Մահացել է 1997 թվականին ապրիլի 16-ին. տեղի էր տվել գերզգայուն սիրտը:

ՍՅՈՒՆՅԱՑ ՄԵԼՈՆ

Հպարտ է այսօր հայ զինվորը, հայ սպան: Հպարտ է, որ իր երկիրն ունի հզոր բանակ, հպարտ է նաև որ ինքն այդ բանակի մի մասն է կազմում: Եվ  այդ հպարտությունն ակամա փոխանցվում է բոլոր  նրանց, ում երակներում հորդում է հայի արյունը...

Այո հպարտ ես, որ ունես քաջարի զինվոր, մարտունակ բանակ:

Այդ գաղափարն է որդեգրել  մարտական մեծ ուղի անցած, նախկինում՝ Գորիսի զորամասի հրամանատար, այժմ զինկոմ՝ Մելիքսեթ Պողոսյանը:

Նա հայազգի այն զավակներից է, որոնք ծնվում են ճիշտ ժամանակին, ժամանակի հրամայականով:

Մելիքսեթ Արամի Պողոսյանը /Մելո/, ծնվել է  1960թ. Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղում:

«Հոգին պիտի միշտ վառվի հայրենիքի համար....»

Մելիքսեթ Պողոսյանը, նույն ինքը Մելոն, հաճախ էր ինքն իր հետ մենակ մնում...

Հայրենիքը սիրող, իր հողն ու ջուրը  սիրող մարդու համար միշտ էլ աշխատանք կա:

Էս մեր հողը Ամերիկայից էլ  է հարուստ, Ճապոնիայից էլ: Էդ ո՞վ ասեց մերը խելքի քյասիբություն է: Մեր հողը տեղով ոսկի է, մենակ թե պիտի կարողանաս էդ հողի լեզուն հասկանաս, էդ հողին սրտով նայես, պիտի սիրես ու հողն այդ քեզ ամեն ինչ կտա: Պիտի սիրես քո երկիրը. հազարավոր հեկտարներով անմշակ տարածքները կարոտել են աշխատող ձեռքի:

***

...Հաճախ եմ առանձնանում զինվորների հետ, մտերմիկ զրուցում, ծանոթանում նրանց մտահոգություններին: Դա օգնում է ինձ. նկատել եմ վախը, ընկճվածությունը իսպառ դուրս են գալիս մեջներից, սկսում են վստահել, իրենց ապահով զգալ:

Սիրում եմ ֆիզիկապես և հոգով ամուր զինվորներին, իսկ պինդ լինելու համար ամենակարևորը ոգին է: Հայ զինվորը պիտի այդ ոգու կրողը լինի, և մեր ժողովուրդը պիտի հավատա ու վստահի, որ իրեն պահապան ունի:

***

Կարևորը՝ բանակում ընկերոջդ չկորցնես, կորցնես  կմահանա: 

Կարևորը որակն է, կազմակերպվածությունը, միասնականությունը: Ազգով քիչ ենք, բայց հաղթել ենք մեր ամուր ոգու շնորհիվ: Ամեն ինչ գալիս է գաղափարից: Պիտի զինվորին դաստիարակենք այնպես, որ հոժար կամքով բանակ գնա: Իսկ ով զենք է բռնում, պիտի իմանա, որ գնում է գիտակցված մահվան: 

Հրամանտարը պիտի անձով, վարքով օրինակ հանդիսանա...

***

Փառամոլությամբ տառապող հրամանատարն իսկական  դժբախտություն է ազգի և բանակի համար:

Այն բանակը, որ հաղթահարել է մահվան վախը, անպարտելի է և ամենակարող:

Գարեգին Նժդեհ

Հերոսներ, որոնց ծնել է Տեղ գյուղը

Գնդապետ Վահան Վարդանյանը ծնվել է Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղում: Ավարտել է Գորիսի գյուղատնտեսական տեխնիկումը, ծառայել խորհրդային բանակում: Զորացրվելուց հետո ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, սակայն սկսված Արցախյան շարժման պատճառով ուսումն ինստիտուտում մնացել է թերի: Հարազատ գյուղի հանրահայտ «Մելիք Բարխուդար» կամավորական ջոկատի կազմում Վ. Վարդանյանն  ակտիվորեն մասնակցել է հանրապետության հարավարևելյան սահմանների պաշտպանությանը, Արցախի ազատագրմանը, Լաչին , Ֆիզուլի, Հորադիզ ուղություններով  հակառակորդի կրակակետերի չեզոքացմանը: Այնուհետև ծառայությունը շարունակել է ազգային բանակում, եղել է գումարտակի հրամանատար, զորամասի հրամանատարի տեղակալ, սովորել է ՌԴ հրազորային ակադեմիայի հրամանատարական  ֆակուլտետում, վերադառնալով՝ նշանակվել է զորամասի հրամանատար: Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար «Մարտական ծառայություն», «Արիություն», «Գարեգին Նժդեհ», «Զորավար Անդրանիկ»,  և Արցախի «Մայրական երախտագիտություն»  մեդալներով, ամուսնացած է, ունի երկու աղջիկ և մեկ  տղա: